Skleroterapia

Pod pojęciem skleroterapii (leczenia obliterującego) rozumiemy zaplanowane i wybiórcze wstrzykiwanie do żylaków / żył siatkowatych / „pajączków naczyniowych” substancji, która wywołuje w nich uszkodzenie śródbłonka, wskutek czego dochodzi do ich zamknięcia. Do zabiegu skleroterapii wykorzystywany jest środek obliterujący - AETHOXYSKLEROL, który drażni ścianę wewnętrzną naczynia i uaktywnia procesy zapalne. Prowadzi to do włóknienia i trwałego zarośnięcia żyły.

Żylaki kończyn dolnych nie są stanem bezpośredniego zagrożenia życia, niemniej jednak stwarzają one ryzyko powikłań takich jak: zapalenie żył głębokich, owrzodzenia goleni czy zatorowość płucna. Przyjętymi metodami postępowania są klasyczne zabiegi chirurgiczne, procedury skleroterapii, laserowe operacje żylaków metodą EVLT, endowaskularne operacje z zastosowaniem ablacji termicznej metodą RF (fale radiowe wysokiej częstotliwości), a także kompresjoterapia. Leczenie zabiegowe „pajączków naczyniowych” z medycznego punktu widzenia nie jest obowiązkowe.

Skleroterapia jest metodą powszechnie stosowaną i uznawaną na świecie. Stosunkowo rzadko opisywano występowanie powikłań i objawów ubocznych.

Przeciwwskazania

  • Bezwzględne: unieruchomienie, zakrzepica naczyń żylnych powierzchniowych lub głębokich, znana alergia na środki obliterujące (Polidokanol [inna nazwa: Aethoxysclerol]), ciąża, ciężka choroba układowa, miejscowa lub uogólniona infekcja, miażdżyca tętnic kończyn dolnych
  • Względne: cukrzyca, obrzęk goleni, astma oskrzelowa oraz inne choroby

Przebieg zabiegu

Zabieg skleroterapii składa się z kilku lub kilkunastu wstrzyknięć leku do zmienionych naczyń żylnych, a następnie założenia uciskowej pończochy. Zabieg jest praktycznie bezbolesny. Trwa około 30-45 minut. Kolejne nastrzyknięcia na tej samej kończynie mogą być wykonane najwcześniej po 14-21 dniach. Natychmiast po nastrzykiwaniu zakładany jest opatrunek uciskowy - pończochy II klasy ucisku. Zabezpiecza to przed powikłaniami oraz zwiększa szanse powodzenia zabiegu.

Postępowanie po zabiegu

  • po zabiegu należy spacerować co najmniej 30 min (nie wolno w tym czasie siedzieć lub stać)
  • opatrunek uciskowy nie może być zdejmowany przez co najmniej 24 godziny, zależnie od zaleceń lekarza
  • w przypadku drętwienia, mrowienia lub pobolewań nogi wskazany jest krótki, 2-3 minutowy spacer
  • niewielki obrzęk kostki i stopy jest zjawiskiem normalnym i można go zmniejszyć przez wysokie ułożenie nogi
  • po zabiegu pacjent powinien spacerować codziennie około godziny i utrzymywać aktywny tryb życia
  • należy unikać dłuższego stania lub siedzenia; w pierwszych 2 dniach po zabiegu, w przypadku pojawienia się bolesności, poleca się łagodnie działający środek przeciwbólowy (np. Paracetamol, APAP, Ibuprom) oraz zimne okłady
  • po zabiegu można zaobserwować zasinienia( siniaki), a leczone naczynie może być widoczne jako siny powrózek, twardy i trochę bolesny; wchłania się on w ciągu 1-6 miesięcy
  • w przypadku wystąpienia bardzo silnego obrzęku, zaczerwienienia kończyny, silnego bólu i wzrostu temperatury w czasie noszenia opatrunku lub w kilka dni po jego zdjęciu, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym

Objawy niepożądane:

Nie istnieją w medycynie procedury zabiegowe, które choćby teoretycznie nie wiązały się z ryzykiem powikłań – dotyczy to także leczenia obli terującego. Ciężkie, zagrażające życiu powikłania skleroterapii (wstrząs związany z uczuleniem, zastrzyk dotętniczy z martwicą) praktycznie się nie zdarzają, z drugiej jednak strony w kontekście setek tysięcy przeprowadzanych corocznie na świecie zabiegów skleroterapii, także one były odnotowywane w literaturze fachowej. Potencjalnymi, choć rzadkimi powikłaniami mogą być:

  • ból w okolicy poddanej skleroterapii – częste powikłanie zwłaszcza w pierwszych 2-3 dniach po zabiegu – niemal zawsze przejściowy
  • przebarwienia skóry – u około 7-30% pacjentów. Z reguły ustępuje po okresie do pół roku, niezwykle rzadko dłużej
  • rozszerzenie lokalnych naczyń włosowatych – u około 2-10% pacjentów
  • lokalna martwica skóry – u mniej niż 1% pacjentów
  • zakrzepowe zapalenie żył głębokich lub powierzchownych kończyn dolnych – u około 0,1% pacjentów. Przy obliteracji „pajączków naczyniowych” praktycznie nie występuje
  • infekcje w miejscu podania roztworu sklerosantu – u około 0,001% pacjentów
  • inne: krwiak w miejscu iniekcji, miejscowe reakcje pokrzywkowe, skrzep w świetle żyły